Het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité (BOIC), het Belgian Paralympic Committee (BPC) en de topsportpartners werken samen om een "Athlete Career Programme" aan te bieden aan olympiërs, paralympiërs en topsporters.
Het Athlete Career Programme (ACP) België werkt complementair aan de initiatieven van de Belgische sportautoriteiten i.v.m. ‘dual career’ (Sport Vlaanderen ‘Carrièrebegeleiding’/ ADEPS ‘projet de vie’). Ons doel is om een kader aan te bieden waarin atleten zowel tijdens als na hun topsport-carrière hun verdere loopbaan kunnen ontwikkelen. De focus ligt op drie pijlers: opleiding, vaardigheden en werk.
De duale carrière
Wanneer topsporters er voor kiezen om hun sportieve carrière te combineren met studies of werk, kiezen ze voor een duale carrière. Een duale carrière is uitdagend maar levert de atleet ook heel wat voordelen op zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van overdraagbare competenties van het ene domein naar het andere (vb: time management, discipline, gedrevenheid, winning attitude, resilience …), het vinden van mentale rust door de focus te kunnen verleggen, een betere sociale ontwikkeling, een langere sportieve carrière …
Het Holistisch Athletic Career (HAC) model toont de carrière van atleten met de evolutie binnen de verschillende domeinen (nl. atletisch niveau, psychologisch niveau, psychosociaal niveau, academisch- & beroepsniveau en financieel niveau). De lijnen in dit model tonen aan dat de leeftijd waarop de verschillende transities plaatsvinden slechts een benadering zijn. Ondanks dat het traject van elke atleet uniek is komen atleten vaak voor vergelijkbare uitdagingen te staan. Om deze zo goed mogelijk te overwinnen ondersteunt het BOIC zijn atleten graag op een holistische manier.
Het ACP model
Op basis van het HAC-model en aanbevelingen uit wetenschappelijk onderzoek, gevoerd door de Vrije Universiteit Brussel met steun van het Internationaal Olympisch Comité, kwam onderstaand ACP-model tot stand. Het doel van het ACP-model is om de topsporter te stimuleren om de weg naar gepaste bestaande Belgische initiatieven te vinden die kunnen helpen bij de verder ontwikkeling van zijn/haar duale carrière.
De Athlete Career Day
De Athlete Career Day bestaat 10 jaar en is vandaag een samenwerking tussen het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité (BOIC), het Belgian Paralympic Committee (BPC), Sport Vlaanderen, Adeps en Ostbelgien en wordt gefaciliteerd door het Sociaal Fonds voor de Sport.
Het is een evenement binnen het Athlete Career Programme en vormt een vaste ontmoetingsplek voor topsporters die actief willen werken aan hun toekomst naast en na de topsport. De competenties die ze tijdens hun carrière ontwikkelen – zoals discipline, doorzettingsvermogen, teamwork en prestatiegerichtheid – hebben ook buiten de sport een grote meerwaarde. Tijdens de Athlete Career Day ontdekken deelnemers hoe ze deze troeven kunnen vertalen naar een professionele context en hoe ze hun potentieel optimaal kunnen inzetten in hun verdere loopbaan.
Doorheen de verschillende edities is het event uitgegroeid tot een sterk platform waar inspiratie, kennisdeling en netwerking samenkomen. Het programma combineert interactieve workshops, inspirerende getuigenissen en directe contacten met bedrijven en organisaties, met als doel atleten concreet te begeleiden in hun carrièretransitie.
Het ACP Fonds (2014 - 2020)
Het Belgische ACP Fonds werd speciaal opgericht voor olympische en paralympische atleten om hen financiële steun te bieden bij hun verdere ontwikkeling richting carrière na de sport. Mede dankzij de steun van het Fonds Baillet-Latour was dit project zeer succesvol. Het ACP Fonds bestond tussen 2014 en 2020 en ondersteunde olympiërs en paralympiërs jaarlijks voor € 100.000.
- Olympiërs en paralympiërs die kiezen voor (para)medische studies (27%) of sportgerelateerde opleidingen (27%) kozen het vaakst voor steun van het ACP Fund.
- 72% van de atleten die naar aanloop van Tokyo2020 gebruik maakte van het ACP Fonds behaalde een top 8 plaats. Daarnaast deden ook 4 coaches beroep op de steun van het ACP Fonds ter voorbereiding van Tokyo2020. 2 van hen behaalden een top 8 plaats samen met hun atleten.
- Van de totale delegatie van Tokyo2020 klopte 38% van de atleten aan bij het ACP Fonds om zo hun duale carrière financieel te laten ondersteunen en ook 38% van het aantal atleten dat in Tokyo een top 8 plaats behaalden was eerder verbonden met het ACP Fonds.
- Van de 19 top 8 plaatsen die Team Belgium in Tokyo behaalde (plaats 4 - 8) zijn er 12 die gelinkt kunnen worden aan atleten die tijdens hun voorbereiding gebruik maakten van het ACP Fonds. Daarnaast kunnen er 4 van de 7 medailles van Tokyo2020 gelinkt worden aan atleten die voor steun van dit initiatief kozen.
Het Athlete Career Programme (ACP) wordt versterkt door het ACP Fonds, mogelijk gemaakt dankzij de steun van Olympische Solidariteit.
Sinds 2020 beschikt Team Belgium over een budget van $10.000 per olympiade om olympische atleten te ondersteunen in hun voorbereiding op een carrière na de topsport. Deze middelen worden complementair aan de initiatieven van de gemeenschappen, gericht ingezet voor de financiële ondersteuning van opleidingen, zodat Olympiërs hun competenties kunnen ontwikkelen en hun toekomst duurzaam kunnen voorbereiden.
Daarnaast biedt Olympische Solidariteit ook mogelijkheden tot financiële ondersteuning voor Olympiërs die zich willen verder ontwikkelen als coach. Deze ondersteuning is gebonden aan specifieke selectiecriteria en verloopt via een aanvraag bij het BOIC.
Dit fonds vormt een belangrijke hefboom om drempels tot onderwijs en professionele ontwikkeling te verlagen en draagt bij aan een succesvolle transitie na de sportcarrière. Tussen 2014 en 2020 werd het ACP Fonds ondersteund door het Fonds Baillet-Latour.
Opleidingen en internationale samenwerkingen
Binnen het Athlete Career Programme stimuleren we actief de deelname van Olympiërs aan kwalitatieve opleidingen en internationale leertrajecten, als belangrijke hefboom in hun voorbereiding op een duurzame carrière na de topsport.
De Belgian Olympic Academy is een unieke opleiding die tot stand komt uit een samenwerking tussen het BOIC, de Universiteit Gent en de Université Catholique de Louvain. Het programma heeft als doel het professionaliseren van het management binnen sportorganisaties, door academische inzichten te combineren met praktijkervaring en de Olympische waarden als leidraad te nemen.
De opleiding richt zich op sportmanagers, beleidsmakers en toekomstige leiders binnen de sportsector, waarbij Olympiërs hierbij een prioritaire doelgroep vormen. Vanuit hun ervaring en expertise worden zij gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen en een actieve rol op te nemen binnen de sportwereld na hun carrière.
Gedurende een academiejaar volgen deelnemers een modulair traject waarin actuele thema’s zoals leiderschap, strategisch management, governance en sportethiek centraal staan. De opleiding combineert theorie en praktijk en wordt verrijkt met internationale uitwisselingen, onder andere bij het Internationaal Olympisch Comité in Lausanne.
De Belgian Olympic Academy draagt zo bij aan de ontwikkeling van sterke sportorganisaties en een duurzame instroom van competente en geëngageerde leiders binnen de Belgische sport.
Via het ACP Fonds is er een mogelijkheid om een extra ondersteuning voor (voormalige) Olympiërs aan te vragen. Deze aanvraag moet via het BOIC verlopen.
Via Athlete365, het officiële platform van het IOC voor atleten, krijgen topsporters toegang tot een brede waaier aan korte opleidingen, workshops en online leertrajecten. Deze initiatieven ondersteunen atleten wereldwijd in hun voorbereiding op een duale en post-Olympische carrière. De opleidingen zijn laagdrempelig en flexibel en richten zich op zowel persoonlijke als professionele ontwikkeling. Ze behandelen thema’s zoals: zelfontplooiing en carrièreplanning, transferable skills en persoonlijke positionering, ondernemerschap en businessontwikkeling, mentaal welzijn en persoonlijke identiteit, financiële vaardigheden en personal branding.
De Athlete365-opleidingen vormen zo een toegankelijke eerste stap in het versterken van competenties en het verkennen van mogelijkheden buiten de sport, en sluiten nauw aan bij de bredere ondersteuning die binnen het Athlete Career Programme wordt aangeboden.
Deze opleiding wordt georganiseerd door KU Leuven (iCERIS) in samenwerking met het IOC via Olympic Solidarity en bouwt voort op de toonaangevende MAiSI- en DAiSI-programma’s rond sportethiek en integriteit.
ACTSI is specifiek ontwikkeld voor Olympiërs die hun kennis en expertise willen verdiepen en zich willen voorbereiden op een actieve rol binnen de sportsector na hun topsportcarrière. De cursus combineert academische inzichten met praktijkgerichte toepassingen en biedt een unieke leerervaring in een internationale setting.Tijdens de opleiding komen essentiële thema’s aan bod zoals: anti-doping, gelijkheid, inclusie en diversiteit, good governance, safe sport en sportintegriteit.
Via Olympische Solidariteit van het IOC is er een mogelijkheid om een extra ondersteuning voor (voormalige) Olympiërs aan te vragen. Deze aanvraag moet via het BOIC verlopen.
De Master of Arts in Sports Ethics and Integrity (MAiSI) is een internationaal erkende, tweejarige masteropleiding binnen het Erasmus Mundus-programma van de Europese Unie. De opleiding focust op het ontwikkelen van expertise rond ethiek en integriteit in sport en bereidt deelnemers voor op sleutelrollen binnen sportorganisaties, beleid en governance.
Het programma is multidisciplinair van opzet en combineert inzichten uit onder andere filosofie, recht, management en sociale wetenschappen. Studenten volgen het programma aan verschillende Europese universiteiten (o.a. KU Leuven, Charles University, Johannes Gutenberg University Mainz, Universitat Pompeu Fabra en University of the Peloponnese), waardoor ze een brede en diverse blik ontwikkelen op sport en integriteit.
Via Olympische Solidariteit van het IOC is er een mogelijkheid om een extra ondersteuning voor (voormalige) Olympiërs aan te vragen. Deze aanvraag moet via het BOIC verlopen.
De Athlete-Friendly Education Award
De Athlete Friendly Education Award (AFE Award) is ontstaan uit een Europees samenwerkingsproject rond duale carrière, gefinancierd door het Erasmus+ programma en had als doel onderwijsinstellingen te stimuleren om hun opleidingen meer “athlete-friendly” te maken en zo beter af te stemmen op de noden van topsporters. Na enkele edities wordt de Athlete Friendly Education Award momenteel tijdelijk on hold gezet.
De award werd gelanceerd in het verlengde van het Erasmus+ project (2019–2021) en kende een eerste uitreiking in 2022, waarna gedurende een Olympiade verschillende onderwijsinitiatieven werden bekroond voor hun engagement in atleetvriendelijk onderwijs.
Winnaars van de Athlete Friendly Education Award:
- Service Topsport & Études – Vrije Universiteit Brussel (VUB)
- Service des sports – Université catholique de Louvain (UCLouvain)
- Bachelor en gestion d’entreprise – orientation Sport Management – Vives Hogeschool
- CASHES – Cellule d’Accompagnement des Sportifs de Haut niveau dans l’Enseignement Supérieur (ASEUS)
De award benadrukt het belang van een ondersteunende en flexibele onderwijsomgeving, waarin topsporters hun sportieve en academische traject optimaal kunnen combineren.